جراحی­های زیبایی

۱۰ دی ۱۳۹۸

جراحی زیبایی شامل انجام دادن تمامی جراحی­های زیبایی صورت از جمله بینی، پلک، ابرو، گونه، پیشانی، گردن و زیبایی بدن است که ممکن است تقلیلی (مثل برداشتن چربی) یا تقویتی باشد (مثل گذاشتن پروتز). به طور کلی منظور از عمل جراحی زیبایی، جراحی­هایی است که بدون ضرورت پزشکیِ خاص و صرفاً به منظور زیبایی انجام می­شود.[۱]  این پدیده نه تنها در جوامع غربی، بلکه در جوامع شرقی طی دوران اخیر رشد روز افزون داشته؛ از این­رو پژوهشگران بر این باور هستند که مجاورت با فرآیند غربی شدن، زنان را وادار می­کند که تصویر منفی از بدن خویش داشته باشند. وقتی این تصویر منفی در زنان ایجاد می­شود، در زنان مسأله نارضایتی از بدن به وجود خواهد آمد؛ و این خود به بی­نظمی در خوردن و در نهایت به جراحی زیبایی منجر می­شود. علاوه بر این، محققان به عاملی چون فشارهای هنجاری اشاره داشته­اند؛ این عامل در اکثر پژوهش­ها برای انجام جراحی زیبایی از سوی زنان مهم تلقی شده است. این محققان فشارهای هنجاری[۲] را از طرف متن و شرایط اجتماعی-فرهنگی، خانواده و دوستان، استانداردهای زیبایی در جامعه و رسانه می­شناسند، که شامل تبلیغات در تلویزیون، ماهواره، مجلات، ستاره­های سینما می­شود.[۳]

 دکتر نانسی اسنایدر من و پگ استریپ نویسندگان آمریکایی در کتاب خود چنین آورده­اند:

«متأسفانه در جامعه­ای زندگی می­کنیم که زنان جسم خود را به مثابه «پروژه»ای می­بینند که باید روی آن کار شود. شاهد ما بر این مدعا جراحی­های پلاستیک رو به افزایشی است که روی بینی، گونه و دیگر قسمت­های بدن انجام می­شود و غالباً دخترها داوطلب این جراحی­ها هستند.»[۴]

تاریخچه جراحی زیبایی

در خصوص تاریخچه جراحی زیبایی می­توان دو مرحله قدیمی و جدید یا مدرن را شناسایی کرد. شواهدی تاریخی برای جراحی زیبایی در دوره­های کهن وجود دارد. به همین دلیل برخی معتقدند، جراحی زیبایی برخلاف تصور عام، پدیده­ جدید نیست بلکه عملی است تاریخی به گونه­ای که در مصر باستان به صورتی گسترده استفاده می­شده است. برخی عوامل اجتماعی طی فرآیند بسط و گسترش این نوع اعمال جراحی، نقش موتور محرکه آن را ایفا کرده­اند.[۵] تکنیک­های پزشکی که جراحی زیبایی مبتنی بر آن­ها هستند، در سال­های بعد از جنگ جهانی اول که سربازان مرد، مجروح از جبهه­ها بر می­گشتند، ظاهر شدند. جراحی پلاستیک، با هدف ترمیم بافت­های نرم بدن، پیشرفت سریع خود را مدیون همین جراحت­ها و سوختگی­های بعد از جنگ است. بعدها دو مفهوم از هم متمایز شد: یکی جراحی ترمیمی و دومی جراحی زیبایی. اولی اشاره به بازگرداندن ظاهر یک بدن یا عملکرد آن به حالت طبیعی بعد از جراحت یا معلولیت است و دومی اشاره به تغییرات بدنی است که قبلاً دارای پارامترهای طبیعی بود.[۶]

[۱]. غلام­عباس توسلی و فاطمه مدیری، بررسی گرایش زنان به جراحی زیبایی در شهر تهران، فصلنامه مطالعات اجتماعي – روان شناختي زنان، ش۱ (پياپي ۳۰)، ص۶۸٫

[۲] . برای انسان­ها مهم است که دیگران درباره آن­ها چه فکر می­کنند. در این­جا دیگران به دو دسته تقسیم می­شوند؛ یکی دیگران مهم یعنی افراد مهمی که نظرات و ارزیابی آ­ن­ها از ما، برای ما مهم باشد؛ و دیگری بقیه مردم که چگونه درباره ما فکر می­کنند. بنابراین، انسان­ها تحت شرایطی، در خود احساس اجبار یا میل به پیروی از برخی هنجارها می­کنند. این حالت را نیرو یا فشار هنجاری می­نامند.

[۳]. محسن نوغانی، محمد مظلوم خراسانی و سمیه ورشوی، عوامل اجتماعی مؤثر بر انجام جراحی زیبایی زنان،  فصلنامه مطالعات اجتماعي – روان شناختي زنان، سال۸، ش۴، ص۷۷ و ۷۸٫

[۴]. نانسی اسنایدر من و پگ استریپ، کلیدهای شناخت و رفتار با دخترها، ترجمه اکرم کرمی، ص ۱۹۴ و ۱۹۵٫

[۵]. اسماعیل بلالی و جواد افشار کهن، زیبایی و پول: آرایش و جراحی، فصلنامه علمی ـ پژوهشی مطالعات راهبردی زنان، ش ۴۷، ص ۱۰۵٫

[۶]. گلمراد مرادی، استفاده دانشجویان دختر از لوازم آرایشی و عوامل جامعه شناختی مؤثر بر آن، فصلنامه زن در توسعه و سياست (پژوهش زنان)، دوره۱۰، ش۲، ص۹۱٫

دیدگاهتان را بنویسید