چگونه مد را به نیاز زنان تبدیل میکنند

۱۰ مهر ۱۳۹۸

خانم­ها که به چشم­گیر و زیبا بودن تمایل ذاتی دارند، اصلی­ترین اهداف و مشتری­های مدسازها و مدفروش­ها هستند.[۱]نقش اساسی در تولید نیاز، به عهده مؤسسات تولیدکننده مد است که موج­های مد را یکی پس از دیگری می­فرستند. هر موجی، موج قبل را خنثی می­کند و آنچه را که انسان­ها قبلاً داشتند، کهنه و دل­آزار می­سازد. آن­ها قادرند با استفاده از روش­های هنجارسازی، هر پدیده­ای، حتی آنچه را که تا آن زمان از نظر افراد جامعه به عنوان بدترکیب، مسخره و نازیبا تعریف می­شد، به قالب­های جدید و زیبا کشیده و مورد توجه مصرف­­کنندگان قرار دهند. باید متذکر شد که این مسأله فقط شامل پوشاک نمی­شود مدل­های جدید موی سر، الگوهای جدید بدن­سازی، لوازم آرایش و جراحی­های زیبایی نیز همگی جزئی از این پدیده­اند. مؤسسات مد چنین تبلیغ می­کنند که همه زنان می­خواهند زیبا باشند و علاقه مشترکی به لوازم آرایش و مد دارند. به­علاوه مد و لوازم آرایش با «زیبایی» از یک خانواده­اند. آن­ها می­گویند آرایش در هر زمانه­ای به شکلی خاص، نزد همه طبقات مرسوم بوده و به عنوان سند، این واقعیت را عنوان می­کنند که حتی زنان جامعه ابتدایی نیز، بدن خود را رنگ و زینت می­کردند.[۲]

به قول شهید مطهری، «غريزه خودآرايى و شكارچى‏گرى در زن غريزه عجيبى است. واى اگر مردان هم به آن دامن بزنند و مدسازان و طراحان، نواقص كار آنان را برطرف كنند و مصلحين اجتماع! هم تشويق كنند.»[۳]

دکتر نوال السعداوی، نویسنده زن مصری در کتاب خود با عنوان چهره عریان زن عرب چنین می­نویسد:

سوداگران سرمایه­دار جهان و کارپردازانشان هرگز از تغییر دادن مد خسته نخواهند شد. مسابقه سود به­ناچار باید ادامه یابد و نتیجتاً بخش­های مختلف بدن زن می­باید ابتدا عریان و سپس پوشیده شوند تا سرانجام در فرصت دیگر مجدداً عریان گردند. بازار همیشه مملو از کالاهایی است که باید به فروش روند و خوشبختانه بدن زن زوایای بسیاری دارد که ذوق «سکس­شناسان» جدید را در این راه برمی­انگیزد. زنان بومی حسرت­زده­ای که به جست­و­جوی آخرین مدها مشتاقانه از این سو به آن سو می­روند و جدیدترین مدهای لباس و آرایش را دنبال می­کنند، باخبر نیستند که چگونه از جوهر انسانی تهی شده و خود را به اشیا و یا حتی اجزایی از اشیا، بدل کرده­اند. آنان دیگر انسان­های کاملی نیستند، بلکه زیر فشار بی­وقفه جامعه سرمایه­داری و مردسالاری به کالاهای صِرف بدل شده­اند… آنان گاه وسیله تبلیغ­اند در خدمت فرهنگ خرید و مصرف؛ گاه ابزار لذت، هوس­رانی و ارضای جنسی.[۴]

[۱]. مد آری؟ مد نه؟، ماهنامه اقتصادی بازار چرم و كفش، شماره ۸۰ (پياپي ۱۰۸)، ص۲٫

[۲]. مریم رفعت­جاه، هویت انسانی زن در چالش آرایش و مد،  فصلنامه کتاب زنان، ش ۳۸، ص ۱۴۹ و ۱۵۰٫

[۳]. مرتضی مطهری، مجموعه‏آثار، ج‏۱۹، ص ۴۵۳٫

[۴]. نوال السعداوی، چهره عریان زن عرب، ترجمه مجید فروتن و رحیم مرادی، ص ۱۴۸ و ۱۴۹٫

دیدگاهتان را بنویسید